|
به نام خدا
حسابداری شهرداریها
:
فصل دوم
تعاریف
1-سال مالی شهرداری : عبارت از یک سال
کامل شمسی که از اول فروردین ماه شروع به روز آخر اسفند
ماه ختم می گردد.
2- دوره عمل بودجه : طبق ماده 24 آئین
نامه های شهرداری ها دوره عمل بودجه هر سال تا 15 اردیبهشت
ماه سا بعد می باشدو تعهدات تحقق یافته در طول سال مالی تا
آخر دوره عمل بودجه از محل اعتبار بودجه مربوط قابل پرداخت
است .
3-
اعتبار : عبارت است از مبلغی که برای مصرف یا مصارف معین
در بودجه شهرداری منظور و به تصویب رسیده است .
4- تعهد : عبارت است الزاماتی که بر ذمه
شهرداری بطرق زیر ناشی می شود :
الف- تحویل کالا یا انجام دادن خدمت
ب- اجرای قراردادهایی که با رعایت قوانین
و مقررات منعقد می شود .
ج- احکام صادر شده ز مراجع قانونی
ذیصلاحیت
5- تسجیل : عبارت است از تعیین میزان
بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد مثبته
6- حواله : سندی است که از طرف ذیحساب
شهرداری در وجه ذینفع صادر می شود .
7- کد: عبارت است از شماره قرار دادی که
برای سهولت و نظم در ثبت فعالیت های مالی و طبقه بندی
وظایف و برنامه ها و فعالیت ها یادرآمد ها وهزینه ها و
اموال و غیره طبق فهرست های ضمیمه دستورالعمل های مالی در
نظر گرفته شده است .
حسابهای عمومی ( با مانده بدهکار )
بانک – پس از تهیه صورت مغایرت بانکی در
پایان هرماه این حساب به مبلغ جمع دریافتی ها بدهکار و به
میزان چکهای صادره
و هزینه ها ی بانکی بستانکار می شود و در صورتیکه
حسابهای متعدد از طرف شهرداری در بانک افتتاح شده باشد
برای هریک از آنها یک حساب جداگانه در دفتر کل به منظور و
بترتیب فوق عمل خواهد شد .
تنخواه گردان – مطالبات تحقق یافته
شهرداری از اشخاص و موسسات اعم از موسسات دولتی و غیر
دولتی در بدهکار این حساب منظور می شود . ( طرف این حساب
از لحاظ عوارض در حسابهای با مانده بستانکار ذخیره مطالبات
قابل وصول است )
مطالبات از حساب مخصوص – در صورتیکه برای
فعالیت اختصاصی یک گروه جداگانه ایجاد گردد بدهی آن گروه
حسابها بگروه حساب های عمومی ، در این حساب ثبت می گردد.
درآمد های پیش بینی شده – این حساب در
ابتدای سال نسبت به جمع کل درآمدهای مصوب در بودجه بدهکار
و حساب مازاد بودجه به همان میزان بستانکار می شود . در
پایان هرماه معادل جمع درآمدهای وصولی که در دفتر کل معین
درآمد ثبت گردیده این حساب بستانکار و طرف آن ( حساب مازاد
بودجه) بدهکار می شود .
پیش پرداخت ها – برای ثبت پیش پرداخت به
فروشندگان یا پیمانکاران بر اساس قراردادهای منعقده یا
سفارشهای که داده می شود بمبلغ پرداختی حساب پیش پرداخت
بدهکار و به بستانکار حساب بانک منظور می گردد.
اسناد دریافتنی
حسابهای عمومی ( با مانده بستانکار )
مازاد بودجه – طرف این حساب در آمدهای
پیش بینی شده است .
ذخیره مطالبات قابل وصول – طرف این حساب
در گروه حسابهای با مانده بدهکار حساب بدهکاران می باشد .
درآمدها – با وصول درآمدها که قاعدتاً از طرف بانک صورت می
گیرد این حساب بستانکار می شود .
پیش دریافتها – تعین حساب در مقابل
دریافتها زودتر از موعد بستانکار می شود.
بستانکاران
اسناد پرداختنی
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول – آن قسمت از
درآمدهای قابل وصول را که مشکوک قلمداد می گردد میتوان از
حساب ذخیره مطالبات قابل وصول خارج ساخته و در این حساب
منظور نمود . ( در صورتیکه به طرق بازرگانی اداره گردد)
حسابهای انتظامی دارایی های ثابت
- زمین
- ماشین آلات
و وسایل نقلیه
- اثاثه
- کار درجریان ساخت
- سرمایه گذاری برای دارایی ثابت
بانک
اصطلاح
بانک یا موجودی بانکی معمولاً به آن قسمتی از نقدینگی
موسسه اطلاق می گردد که در حسابهای مربوطه در بانک تحت
عناوین مختلفی از قبیل حساب جاری ، حساب پس انداز و حساب
سپرده نگهداری می شود .
در موسسات دولتی و شهرداری ها دریافت و
پرداخت ها به اسثتناء پرداختهای جزئی که از محل تنخواه
گردان قابل پرداخت است کلاً میبایست از طریق بانک مرکزی یا
بانک ملی به نمایندگی از طرف بانک مرکزی انجام پذیرد .
وجه نقد و موجودی نزد بانک
دریافتنی
بابت دریافتنی از بدهکاران
هزینه ماده ...........
وجه نقد موجودی نزد بانک
بابت هزینه ها
صندوق
اصطلاح
صندوق معمولاً به وجوهی اطلاق می گردد که در داخل موسسه
نگهداری می شود .
نگهداری هرگونه نقدینگی اعم از اسکناس و
مسکوک ،چک ،حواله بانکی و اوراق بهادار همواره با خطراتی
از قبیل : سرقت ،حریق و اختلاس می باشد که میبایست به هر
نحو ممکن از وقوع احتمالی آن جلوگیری شود. دقت در انتصاب
فرد یا افرادی واجد شرایط به عنوان صندوقدار یا
متصدی امور صندوق ، ایجاد یک سیستم کنترل داخلی ، برقراری
مقررات خود می تواند تا حدودی سازمان را به این مقصود
نزدیک سازد .
موسسات دولتی و شهرداری ها به موجب قانون
موظف اند کلیه دریافتها و پرداخت های خود را از طریق بانک
انجام دهند مگر موارد بسیار جزئی ، لذا در مورد دریافتهائی
جزئی که ارزش آنرا ندارد مودی ، برای پرداخت آن به بانک
هدایت شود در اینگونه موارد درآمدهای جزئی میبایست
مستقیماً توسط تحصیلدار یا صندوقدار وصول و روزانه بحساب
جاری بانک واریز گردد، در هر حال از جمعداران که مسئولیت
تحویل و تحول و نگهداری وجوه و نقدینه ها و سپرده ها و
اوراق بهادرا شهرداری بعهده آنان واگذار شده است مسبایست
طبق مقررات مورد عمل در موسسات دولتی تضمین کافی دریافت
گردد.
ماده 75 قانون شهرداری مصوب 1334 در این
مورد چنین مقرر میدارد« عوارض درآمد شهرداری بوسیله
مأمورین مخصوص که از طرف شهرداری بنام مأمور وصول تعیین می
شود دریافت خواهد شد ومأمورین وصول باید بر طبق مقررات
امور مالی تضمین کافی بسپارند . »
برای ثبت عملیات مربوط به وجوه نقدی از
« حساب صندوق » استفاده می شودو کلیه دریافتها
براساس مدارک مربوطه بحساب صندوق بستانکار خواهد شد . ما
به التفاوت جمع گردش بدهکار و بستانکار حساب صندوق مانده و
یا موجودی صندوق رانشان می دهد که برابر موجودی شمارش شده
صندوق خواهد بود .
پیش پرداخت و علی الحساب :
بموجب
ماده 34 آئین نامه مالی شهرداری ها مصوب تیرماه 1346، «
کلیه پرداختهای شهرداری ، باید با توجه به ماده 79 قانون
شهرداری با اسناد مثبته انجام گرددر ودر مورد هزینه هائیکه
تنظیم اسناد مثبته آن قبل از پرداخت میسر نباشد ممکن است
بطور علی الحساب پرداخت و اسناد هزینه آن در اسرع وقت
تکمیل و بحساب قطعی منظور گردد ، نوع هزینه هائیکه بطور
علی الحساب قابل پرداخت است و طرز استفاده از تنخواه گردان
بموجب دستورالعملی که وزارت کشور ابلاغ خواهد نمود تعیین
خواهد شد.
هرچند در آئین نامه مالی شهرداری ها
اصطلاح پیش پرداخت و علی الحساب به یک معنا توصیف شده است
با این همه دستورالعمل صادره از طرف وزارت کشور علی الحساب
را به شرح زیر تعریف مینماید:
« علی الحساب عبارت است از پرداختی که به
منظور ادای قسمتی از تعهد صورت می گیرد »
و بلافاصله اضافه مینماید : در مورد
پرداخت پیش پرداختها و مبالغ علی الحساب رعایت نکات زیر
لازم است :
1- تأیید
قبلی شهرداری یا کسی که از طرف شهردار به او تفویض
اختیارشده .
2- مقررات شهرداری یا قرارداد اجازه چنین
پرداختی را داده باشد .
3- تضمین کافی برای استرداد یا احتساب آن
اخذ شده باشد .
بدین ترتیب
میتوان گفت« پیش پرداخت
عبارت از پرداختی است که از محل اعتبارات مصوب طبق
مقررات مربوطه و احکام و قراردادها پیش از انجام تعهدصورت
می گیرد و علی الحساب عبارت است از پرداختی که به
منظور ادای قسمتی از تعهد صورت می گیرد »
در هر حال پیش پرداخت و علی الحساب در
حدود اعتبارات مصوب از محل تنخواه گردان حسابداری پرداخت
خواهد شد وثبت عملیات آن به ترتیب زیر است :
حساب پیش پرداخت آقای..................
بحساب بانک – جاری هزینه
بابت پیش پرداخت مأموریت
حساب علی الحساب – شرکت پیمکانکار
بحساب بانک – جاری هزینه
بابت پرداخت علی الحساب صورت وضعیت شماره
1
در صورتیکه
اسناد پیش پرداخت یا علی الحساب در همان سال مالی
تکمیل و بحساب قطعی منظور گردد حساب پیش پرداخت یا علی
الحساب به همان مبلغ بستانکار و تسویه خواهد شد و معادل
مبلغ پرداختنی و منظور شده بحساب
قطعی ، درخواست وجه می گردد.
تعریف تنخواه گردان
تنخواه گردان عبارتست از وجوهی که از محل
اعتبارات مصوب برای پرداخت هزینه های جاری از طرف ذیحساب
در اختیار مأمورین یا واحدهای ذیربط قرار می گیرد
تا بتدریج که هزینه های مربوطه انجام می شود اسناد
هزینه تحویل ، مجدداً معادل همان اسناد دریافت دارند .
انواع تنخواه گردان
با
توجه به موارد اشاره شده در تعریف فوق که عیناً از
دستورالعمل صادره از طرف وزارت کشور استخراج گردیده است
لزوماً دو
نوع تنخواه گردان در شهرداریها به شرح زیر ضروری به نظر می
رسد :
1- تنخواه گردان حسابداری
2- تنخواه گردان پرداخت
تنخواه
گردان حسابداری
تنخواه گردان حسابداری مبلغی است که بنا
به درخواست رئیس حسابداری یا مدیر امور مالی و بموجب
موافقت شهردار
( ذیحساب ) برقرار و از محل کلیه اعتبارات بودجه
مصوبه بمنظور پرداخت هزینه های جاری و تعهدات سالهای قبل
در اختیار واحدهای حسابداری قرار داده می شود .
میزان و مبلغ تنخواه گردان حسابداری
معمولاً معادل میزان پرداختی سه سه ماه با توجه به پرداختی
سال قبل که از سه دوازدهم اعتبارات مصوب تجاوز نکند خواهد
بود، یا به عبارت دیگر میزان تنخواه گردان حسابداری
میبایست حداقل پرداخت های سه ماه شهرداری را کفایت نماید .
واگذاری تنخواه گردان حسابداری
ثبت عملیات مربوط به واگذاری تنخواه
گردان حسابداری در دفاتر مالی شهرداری به ترتیبی خواهد بود
که ابتدا حساب بانکی درآمد بابت پرداخت تنخواه گردان
حسابداری بستانکار و حساب اعتبارات تخصیصی به همان مبلغ
بدهکار می گردد سپس بر اساس اعلامیه بانکی مبنی بر
انتقال مبلغ
فوق بحساب جاری هزینه حساب بانکی هزینه بدهکار
وحساب تنخواه گردان حسابداری بستانکار خواهد شد ،
ثبت عملیات فوق الذکر به ترتیب زیر است:
حساب اعتبار تخصیصی
بحساب
بانکها – جاری درآمد
پرداختی بابت واگذارری تنخواه حسابداری
حساب بانکها – جاری هزینه
بحساب تنخواه گردان حسابداری
دریافتنی بابت واگذاری تنخواه حسابداری
پرداخت هزینه ها از محل تنخواه گردان
حسابداری
بعد از انتقال مبلغ تنخواه گردان
حسابداری از حساب بانکی درآمد بحساب جاری هزینه و ثبت
عملیات مربوطه دردفاتر مالی، واحد حسابداری با رعایت کامل
مقررات و بر اساس نسخ اول حواله های واصله مبادرت به
پرداخت هزینه ها و تعهدات خواهد نمود ثبت عملیات مربوط به
پراداخت هزینه های جاری از محل تنخواه گردان حسابداری به
ترتیب زیر است :
حساب هزینه برنامه ............... ماده
......................
بحساب بانکی –جاری هزینه
بابت پرداخت هزینه های انجام شده
امور مالی شهرداری ایزدشهر
محمد هادیزاده
دریافت
|